De Beiaard wordt NUUS! Lees er meer over...

Ook in 1959 was de zomer kurkdroog! En wij gingen zwemmen al ’t Paradijs


Over de zomer van 59 jaar geleden.

Het weer van de afgelopen weken roept bij mij herinneringen op aan de zomer van 1959. Die zomer had veel gelijkenissen met de zomer van dit jaar, of met de zomer 2018 die we tot nu, op vrijdag 20 juli, kennen. Ook toen was het uitzonderlijk droog weer met steeds een noordenwind.

Ik ging in 1959, in oktober, 10 jaar worden en ik kan me deze zomer goed herinneren. In 1958, of 60 jaar geleden, was het wereldtentoonstelling in Brussel, een gebeurtenis waarover dagelijks iets in de kranten stond. Ook in het radio en tv-nieuws gaven ze dagelijks expo-nieuws.

In 1959 was het wennen aan wat het weer betreft. Ik vond de zomer van 1959 wel een heerlijke zomer. Bovendien had ik voor het eerst een eigen fiets gekregen, in de maand juli had ik leren zwemmen en scheen elke dag de zon!

Het uitzonderlijke aan die zomer was niet de temperatuur. Er stond vaak, net zoals dit jaar, een noordelijke wind, waardoor de hitte gematigd werd. Wat dat jaar echter zo bijzonder maakte was de langdurige droogte gedurende het voorjaar. Van mei tot in juli viel er geen druppel regen. We woonden in Overboelare in de Clauzenbaan , een straat die nu Clauzenweg noemt en een zijstraat is van de lange Zavelstraat.

We woonden eigenlijk in het dal van ‘De Marke’, een beek die in Silly ontspringt en van Henegouwen door Vlaams Brabant vloeit over de dorpen Herne, Tollembeek en Galmaarden. In Viane komt De Mark Oost-Vlaanderen binnen, gaat even, beneden de Heuvelstraat over Moerbeke vloeien. Waar de Schillebeek in De Marke vloeit is het terug Henegouwen, want daar is het al grondgebied Deux-Acren. Over geheel haar lengte vormt De Marke een grens tussen Vlaanderen en Wallonië. In het dialect wordt deze beek ‘De Mèrke’ geheten en in het Frans ‘La Marque’.

Ik haalde dit even aan omdat in het dal van De Marke wonen in deze droge zomer veel voordelen had! De koeien die in de weiden stonden, die langs De Marke lagen, hadden steeds genoeg water van uit deze beek of uit haar zijbeekjes. Langs de kant van Deux-Acren, op het gehucht Boureng, en niet ver van ons huis, waren er ook bronnen, en bronbeekjes, die vanuit de heuvel van de Buizemont naar De Marke lopen.

Over heel de Zavelstraat en de straat waar wij woonden was er nog geen waterleiding. De bewoners hadden wel regenputten en steenputten maar tegen midden juni stonden de regenputten bij iedereen leeg, ook in de steenputten stond het grondwater al heel laag. Terwijl het veld en in de lochtingen er ‘poeierdroog bij lagen’, zoals men zegde. Mijn ouders hadden toen een kamille- en een goudsbloemenveld, dit zijn geneeskrachtige planten waarvan de bloemen werden geplukt en aan de herboristen van Deux-Acren werden geleverd.

In juli ging alles verschroeien en er werd met man en macht water gegeven. Wij gingen ’s avonds in grote zinken beerkuipen water scheppen, aan een bron, die op het gehucht Boureng nabij de Schillebeek lag, om het veld met geneeskrachtige planten te gieten. Tot 10 kuipen per avond. Ook de lochting moest gegoten worden. Onze moeder deed de was met water uit de steenpunt, die soms overdag al leeg stond maar ’s morgens weer water gaf.

Ook het drinkwater voor de koeien, die op wieden stonden waar geen waterput op stond, werd met emmers uit De Marke geschept om beerkarren mee te vullen om de koeien te laten drinken. Ook uit de vijver op de Oudenberg in Geraardsbergen en uit de Dender werd er massaal water gehaald voor het drenken van het vee en om de was te doen.

In de derde week van juli, was er bij ons toch een heftig onweer en – toen het eindelijk ging regenen – zaten we met onze neus tegen de ramen te kijken naar de regen. We zagen het ook heftig waaien waarbij er overal bladeren rondvlogen. In onze boomgaard is toen de kruin van onze oude kriekelaar door de hevige wind afgerukt.

Nadien is het terug heel droog geworden en wanneer we op 1 september naar school stapten had iedereen het over de droogte.

In 1959 heb ik in de gekende poel van de De Mark ‘al de Paradis’ zoals de mensen deze plek noemden, mijn eerst zwemmeters afgelegd. Na weken proberen was het uiteindelijk gelukt: ik kon zwemmen! De zwempoel ‘al Paradis’, wat ‘al het paradijs’ wil zeggen, lag op Boureng en nabij la Chapelle Saint-Pierre, een lange straat die Viane met Deux-Acren verbindt en die enige zijstraten heeft. Een van deze zijstraten loop over een brug van De Mark naar Boureng. Op de hoek van deze zijstraat was er een café-boerderij, dat café had als naam ‘Le Paradis’ vandaar dat iedereen ‘al Paradis’ ging zwemmen.

Ik schrijf iedereen, want daar kwamen zowel mensen uit Geraardsbergen, Moebeke, Onkerzele, Atembeek, als uit Bever, Bois de Lessines, Lessines, als uit Deux-Acren zwemmen. Op zaterdag- en zondagnamiddag kon het daar heel druk zijn . Soms stond er daar, toen al, een lage rij auto’s zoals een Citroën 2pk, een Ford Consul, een VW kever, een Vauxhall en een Simca Aronde, dit zijn enige merken van wagens die ik heb onthouden, omdat ze aan De Marke regelmatig geparkeerd stonden. Een schone auto was toen nog een ware verschijning en de personen die eruit stapten kregen een zeker aanzien.

Ook de mooie meisjes in badpak of ‘in bikini’ ( ook toen al ), waren eveneens prachtige schepels die ‘al Paradis’ kwamen zonnebaden en zwemmen en waar mijn maten en ik, als jonge staken, onze fantasie over hadden.

Een jaar later, of in de zomer van 1960, was ‘Itsy Bits Teeny Weeny Yellow Polka Dot Bikini’ een grote hit Van Brian Hyland! Of Brian ooit tijdens de droge zomer van 1959 ‘al Paradis’ heeft komen inspiratie opdoen, blijf ik me tot op vandaag nog afvragen.

Karel De Pelsemaeker.

PS: Terwijl ik over deze tekst nadacht en hem schreef, verbleef ik in Duitsland. Ook daar is het zowel in Sauerland als in het Eifelgebied en aan de Moezel in het wijndorp Nittel, ‘poeierdroog’! Het is me wel opgevallen dat de vele bronbeekjes die in Duitsland dikwijls door het centrum van een stad of dorp lopen, nog volop water geven. Op sommige plaatsen zoals in het mooie Bad-Müstereifel kunnen de mensen genieten van een fris voet- of armbad, dat gevoed wordt met bronwater.

Zeen is a next generation WordPress theme. It’s powerful, beautifully designed and comes with everything you need to engage your visitors and increase conversions.

Krijg het nieuws uit jouw buurt

116519